ChatQuy.comChất Quý
Mua đúng, quà biếu và hàng cấm

Quà biếu người cao tuổi bằng trầm, lụa, gốm, gỗ: chọn món dễ dùng, an toàn

Biếu ông bà, cha mẹ món đồ trầm, lụa, gốm, gỗ, đồng: chọn chất liệu nhẹ, dễ giữ, an toàn khi đốt, khi dùng ăn uống, và những món quý nhưng không nên tặng.

Courtyard of a rural house in Thai Binh, elderly woman seen from behind receiving a cloth-wrapped gift from a younger relative, potted plants and tiled roof, gentle morning light

Một món quà chất liệu quý cho người cao tuổi nên nhẹ tay, dễ dùng, dễ giữ và an toàn với sức khoẻ của chính người nhận, hơn là đắt hay hiếm. Chiếc khay gỗ nặng, bộ ấm chén men không rõ nguồn gốc, hộp nhang trầm cho người đang có bệnh hô hấp có thể là món quà đẹp trên giấy nhưng khó dùng trong nhà.

Bài này đi qua từng nhóm chất liệu quen thuộc khi biếu ông bà, cha mẹ, người lớn tuổi trong họ: trầm hương, lụa tơ tằm, gốm sứ, đồ gỗ, đồ đồng, mây tre. Với mỗi nhóm, bạn sẽ thấy nên chọn món gì, lưu ý gì về sức khoẻ và cách dùng, và vài thứ dù quý cũng không nên biếu.

Bắt đầu từ người nhận, không phải từ chất liệu

Người cao tuổi thường đã có đủ đồ dùng trong nhà, và những gì họ cần thay đổi theo sức khoẻ: tay yếu hơn nên vật nặng trở thành phiền; mắt kém hơn nên chi tiết nhỏ khó thấy; hô hấp, da, khớp nhạy cảm hơn với khói, hoá chất và lạnh. Một món quà được chọn từ những thay đổi đó sẽ được dùng hằng ngày, thay vì nằm trong tủ kính.

Trước khi chọn, bạn có thể tự hỏi vài câu: người nhận có bệnh hô hấp, dị ứng da không; còn tự đi lại, tự nấu nước pha trà không; nhà ở có nồm ẩm, có nhiều bậc thang không; người nhận thích đồ dùng hay đồ để ngắm. Nếu không chắc, hỏi người sống cùng ông bà, cha mẹ. Câu trả lời thường loại bớt được nửa số ý tưởng ban đầu.

Cũng nên nhớ rằng với nhiều người lớn tuổi, giá trị món quà nằm ở người tặng và lời dặn đi kèm. Một chiếc khăn lụa vừa tầm tay kèm lời dặn cách giặt có khi được quý hơn món đồ đắt mà không biết dùng thế nào.

Trầm hương: đẹp mùi, nhưng cẩn thận với khói

Khói đốt trầm vẫn là khói. Đốt nhang, đốt trầm sinh ra khói và bụi mịn trong không khí. Với người có bệnh hen, bệnh phổi tắc nghẽn, bệnh tim mạch, đốt trong phòng kín có thể gây khó chịu. Nếu người nhận có các bệnh này, nên hỏi ý bác sĩ của họ trước khi tặng đồ để đốt.

Chọn dạng không cần đốt hoặc ít khói. Miếng gỗ trầm để bàn, túi trầm treo tủ, vòng trầm đeo tay cho mùi nhẹ mà không sinh khói. Với nhang, chọn loại ghi rõ thành phần, tránh hàng không nhãn.

Dặn cách đốt an toàn. Đốt nơi thoáng, xa rèm vải, có đế lót chống cháy, không để qua đêm khi ngủ, không đốt gần trẻ nhỏ. Người cao tuổi hay quên, nên một lời dặn đơn giản ghi trên tờ thiệp là có ích.

Không quảng cáo công dụng chữa bệnh. Trầm hương được ưa chuộng vì mùi. Đừng giới thiệu món quà như thứ giúp ngủ ngon, chữa bệnh; điều đó vừa không có căn cứ, vừa có thể khiến người nhận bỏ qua việc khám chữa đúng cách.

Lụa, gốm, gỗ, đồng, mây tre: nên chọn và nên tránh

Mỗi chất liệu có những món hợp với người lớn tuổi và những món dễ gây phiền. Bảng dưới gợi ý theo kinh nghiệm dùng hằng ngày.

Chất liệuMón hợpMón nên cân nhắcLời dặn kèm theo
Lụa tơ tằmKhăn quàng, áo lụa rộng, vỏ gối lụaÁo bó, nhiều khuy nhỏ khó càiGiặt tay nước mát, phơi bóng râm
Gốm sứẤm chén nhẹ, quai to cầm chắc, men an toàn thực phẩmẤm nặng, quai nhỏ, men không rõ nguồn gốcHỏi rõ dùng nước sôi, lò vi sóng được không
Đồ gỗKhay nhỏ nhẹ, hộp đựng kính, ghế đẩu chân chắcĐồ to nặng, cạnh sắc, bàn ghế dễ lậtBo tròn cạnh, chọn chân có đệm chống trượt
Đồ đồngĐồ để bàn nhỏ, chuông gió nhẹĐồ đồng to nặng phải lau chùi thường xuyênKhông dùng hoá chất mạnh để đánh bóng
Mây tre, cóiGiỏ nhẹ đi chợ, hộp đựng đồ khôĐồ đan để đựng thực phẩm ướtPhơi khô định kỳ để tránh mốc

Với đồ dùng ăn uống, độ an toàn của men gốm là câu hỏi đáng hỏi kỹ. Men chất lượng kém có thể thôi nhiễm kim loại vào thức ăn, nhất là đồ chua, nóng. Chọn sản phẩm có nhãn, nơi bán có địa chỉ, và hỏi người bán về loại men dùng cho đồ ăn uống.

Gốm sứ dùng ăn uống: câu hỏi về men đáng hỏi kỹ

Ấm chén, bát đĩa là món quà rất hợp với người lớn tuổi vì được dùng mỗi ngày. Nhưng chính vì dùng mỗi ngày, độ an toàn của lớp men quan trọng hơn vẻ đẹp. Men gốm là lớp thuỷ tinh nóng chảy phủ lên xương gốm; một số loại men, nhất là men màu sặc sỡ nung ở nhiệt độ thấp, có thể chứa kim loại nặng như chì, cadimi. Nếu men không được nung chín và phối liệu đúng, kim loại có thể thôi ra khi đựng đồ chua, đồ nóng trong thời gian dài.

Bạn không cần kiểm nghiệm ở nhà. Cách làm thực tế là chọn sản phẩm có nhãn, có tên cơ sở sản xuất; hỏi người bán men này dùng cho đồ ăn uống được không, nung ở nhiệt độ cao hay thấp; ưu tiên mặt trong lòng chén, lòng bát là men trắng hoặc men trong, phần trang trí màu đậm để ở mặt ngoài. Đồ gốm trang trí, gốm mỹ nghệ bày tủ thì không nên đem ra đựng thức ăn.

Cũng nên tính đến cầm nắm: chén có thành dày vừa để không nóng tay, ấm có quai to vừa bàn tay, nắp ấm có gờ giữ để không rơi khi rót. Một bộ ấm chén nhẹ, chắc tay, men an toàn dùng được nhiều năm hơn một bộ đẹp mà nặng, khó rót.

Đồ gỗ, đồ đồng trong nhà có người già: nghĩ đến chuyện ngã và va chạm

Té ngã là nỗi lo lớn với người cao tuổi, và đồ đạc mới trong nhà đôi khi là nguyên nhân. Một chiếc đôn gỗ đặt ở lối đi, một chiếc kệ chân mảnh dễ lật khi vịn vào, một bình đồng nặng đặt trên kệ cao đều có thể gây tai nạn. Khi biếu đồ gỗ hay đồ đồng, bạn nên hình dung món đồ sẽ đặt ở đâu và người nhận sẽ chạm vào nó thế nào.

Với đồ gỗ, ưu tiên món có cạnh bo tròn, chân vững, mặt không quá trơn, và đủ nhẹ để người nhận tự dịch chuyển khi lau dọn. Ghế, đôn cho người già nên có chiều cao vừa để đứng lên ngồi xuống dễ dàng; nếu là ghế tựa, tay vịn chắc chắn giúp ích nhiều. Với đồ đồng, chọn món nhỏ, đặt thấp, đế rộng; tránh treo đồ đồng nặng trên tường phía trên chỗ ngồi.

Nếu bạn tặng một món đồ lớn như sập, tủ, bàn ghế, hãy dành thời gian giúp sắp xếp lại chỗ đặt, chừa lối đi thông thoáng, và kiểm tra món đồ không cập kênh. Phần công sức này thường bị bỏ qua, nhưng nó quyết định món quà mang lại tiện nghi hay mang lại rủi ro.

Những món quý nhưng không nên biếu

Có những món quà nghe rất sang, được quảng cáo là "tốt cho người già", nhưng thực ra không nên tặng:

  • Đồ ngà voi, sừng tê giác, đồi mồi, nanh vuốt thú rừng: là hàng cấm mua bán; tặng cho người lớn tuổi chỉ đẩy họ vào rủi ro pháp lý.
  • Đồ gỗ quý hiếm không giấy tờ: như bộ đồ gỗ được quảng cáo "gỗ rừng tự nhiên, không cần giấy"; người nhận khó bán, khó chuyển đi khi cần.
  • Nhang, trầm, tinh dầu không rõ thành phần: khói và mùi có thể gây khó chịu, dị ứng.
  • Đồ đan lát xử lý mốc bằng hoá chất không rõ loại: mùi lạ, có thể gây kích ứng khi để trong phòng ngủ.
  • Đồ quá nặng, dễ vỡ, dễ trượt: như bình gốm lớn đặt ở lối đi, tượng đồng nặng trên kệ cao.

Nếu ai đó gợi ý bạn mua sừng, ngà, mật, cao từ động vật hoang dã để "bồi bổ" cho ông bà, câu trả lời đúng là không. Ngoài chuyện pháp luật, những sản phẩm này không có bằng chứng khoa học về công dụng như quảng cáo, và có thể làm người nhận chậm đi khám khi cần.

Chuẩn bị món quà cho trọn vẹn

Một vài bước nhỏ giúp món quà được dùng đúng cách và lâu dài:

  1. Chọn món theo nhu cầu và sức khoẻ người nhận, hỏi người sống cùng nếu cần.
  2. Hỏi người bán chất liệu, cách dùng, cách bảo quản; xin ghi chất liệu lên giấy bán hàng.
  3. Viết một tấm thiệp ngắn bằng chữ to, ghi tên món đồ, chất liệu và hai, ba lời dặn quan trọng.
  4. Gỡ bỏ bao bì cứng khó mở, hoặc mở sẵn giúp người nhận khi trao.
  5. Khi trao quà, dành vài phút cùng dùng thử: pha một ấm trà, quàng thử chiếc khăn, đặt khay gỗ vào chỗ quen tay.
  6. Vài tuần sau, hỏi lại xem món đồ có dùng tiện không; nếu cần, đổi sang món khác hợp hơn.

Những bước này không tốn nhiều công, nhưng biến một món quà lịch sự thành một món đồ người nhận thật sự dùng và nhớ đến bạn mỗi lần cầm lên.

Biếu dịp mừng thọ, lễ Tết: giữ vừa phải

Dịp mừng thọ hay Tết, nhiều gia đình muốn món quà thật xứng đáng. Chất liệu quý giúp món quà có chiều sâu: một tấm lụa dệt tay, một bộ ấm chén làng gốm, một chiếc hộp gỗ chạm khắc. Nhưng "xứng đáng" không nhất thiết là đắt hay to. Người lớn tuổi thường ngại khi con cháu tốn kém, và một món quà phô trương đôi khi lại khiến họ lo lắng hơn là vui.

Nếu nhiều anh chị em cùng biếu, nên bàn trước để tránh trùng món và để mỗi người góp một phần theo khả năng. Một món quà chung, chọn kỹ, có câu chuyện về chất liệu và người làm, kèm lời chúc viết tay của cả nhà, thường đọng lại lâu hơn nhiều món riêng lẻ.

Cuối cùng, đừng quên phần bảo quản: lụa cần chỗ cất khô, đồ gỗ tránh nắng chiếu và gió điều hoà, đồ đồng tránh ẩm. Một lần về thăm, bạn có thể giúp ông bà sắp xếp chỗ cất, lau dầu cho đồ gỗ, phơi đồ mây tre. Đó cũng là một phần của món quà.

Câu hỏi thường gặp

Có nên biếu nhang trầm cho ông bà đang bị hen không?

Không nên tặng đồ để đốt cho người có bệnh hen hay bệnh phổi mà chưa hỏi ý bác sĩ của họ. Nếu muốn tặng trầm, chọn dạng không đốt như miếng gỗ trầm để bàn, túi thơm treo tủ, và dặn để nơi thoáng.

Áo lụa tơ tằm có hợp với người lớn tuổi da nhạy cảm không?

Lụa tơ tằm mềm, thoáng, thường dễ chịu với da. Tuy vậy, mỗi người một khác; chọn kiểu rộng, dễ mặc, dễ cài và giặt tay nhẹ nhàng. Nếu người nhận từng dị ứng với vải, nên hỏi trước.

Ấm chén gốm thủ công có an toàn để pha trà hằng ngày không?

Phụ thuộc men và nhiệt độ nung. Gốm của cơ sở uy tín, men dành cho đồ ăn uống, thường dùng tốt. Tránh hàng men sặc sỡ không rõ nguồn gốc, và hỏi người bán dùng nước sôi được không.

Biếu đồ gỗ quý cho cha mẹ cần giữ giấy tờ gì?

Giữ hoá đơn hoặc giấy bán hàng ghi tên gỗ, nguồn gốc, và chuyển một bản cho cha mẹ cất cùng món đồ. Khi cần chuyển đồ đi nơi khác hay chia cho con cháu, giấy tờ này giúp chứng minh nguồn gốc.

Ông bà thích đồ đồng nhưng ngại lau chùi, nên chọn gì?

Chọn món đồng nhỏ, bề mặt trơn, đã phủ lớp bảo vệ trong suốt để chậm xỉn. Dặn chỉ lau khăn khô mềm, tránh hoá chất đánh bóng mạnh. Chấp nhận lớp màu sẫm tự nhiên theo thời gian cũng là một cách.

Có nên tặng đồ cổ cho người lớn tuổi thích sưu tầm?

Chỉ nên tặng khi bạn chắc nguồn gốc hợp pháp và chất liệu không thuộc nhóm bị cấm. Đồ cổ không rõ nguồn gốc hay có chất liệu động vật hoang dã dễ đặt người nhận vào thế khó. Nếu không chắc, chọn đồ thủ công mới làm theo kiểu cũ.

Cần tư vấn cụ thể cho trường hợp của bạn?

Chúng tôi sẽ liên hệ trong vòng 24 giờ.

Đăng ký tư vấn ngay

Bài viết liên quan

Bạn cần hỗ trợ thêm?

Để lại thông tin, chúng tôi sẽ liên hệ trong 24 giờ.

hoặc
Gọi ngay 0926 138 138