ChatQuy.comChất Quý
Bảo quản chất liệu quý trong khí hậu nồm ẩm

Cất đồ chất liệu quý khi vắng nhà dài ngày hay chuyển nhà: gói sao để khỏi đọng hơi

Vì sao bọc kín đồ gỗ, sơn mài, lụa trong ni lông lại đọng nước và mốc. Cách gói theo từng chất liệu, cất khi vắng nhà lâu, chuyển nhà mùa mưa và nhà mới.

Moving day in a rainy Hanoi alley, two workers carrying a blanket-wrapped wooden cabinet into a covered truck, owner holding a cloth-wrapped lacquer tray under an umbrella

Bọc kín đồ gỗ, sơn mài hay lụa trong túi, màng ni lông rồi để lâu ở nơi nhiệt độ lên xuống là cách dễ làm đồ mốc nhất, vì hơi nước bị nhốt bên trong sẽ ngưng thành giọt trên mặt đồ mỗi khi nhiệt độ hạ. Khi phải cất đồ dài ngày vì đi vắng hay chuyển nhà, vật liệu bọc nên là thứ cho hơi nước đi qua được như vải bông, chăn chuyển nhà, giấy mềm; ni lông chỉ dùng ngắn hạn để che mưa trong lúc vận chuyển rồi tháo ra ngay.

Bài viết hướng dẫn cách gói theo từng chất liệu, cách chuẩn bị nhà và đồ khi vắng nhà nhiều tuần qua mùa nồm hay mùa mưa, những lưu ý trong ngày chuyển nhà trời mưa, và cách cho đồ quý làm quen với căn nhà mới, nhất là nhà vừa xây hay vừa sửa còn ẩm tường.

Vì sao túi ni lông kín lại làm đồ mốc

Mọi món đồ từ gỗ, vải, sợi tự nhiên đều chứa một lượng nước nhất định cân bằng với không khí lúc bạn gói. Khi bọc kín trong ni lông, lượng hơi nước ấy cùng với không khí trong túi bị nhốt lại. Ban ngày trời ấm, hơi nước tồn tại ở dạng khí. Ban đêm nhiệt độ hạ, hoặc món đồ được chuyển từ phòng ấm vào kho lạnh, không khí trong túi nguội đi, tới điểm sương thì hơi nước ngưng thành giọt li ti trên mặt trong của túi và trên mặt đồ.

Ngày qua ngày, chu kỳ ngưng tụ và bay hơi lặp lại trong một không gian không có lối thoát. Bề mặt đồ luôn ẩm ở mức cao, đúng điều kiện nấm mốc ưa thích. Nhiều người mở túi sau vài tháng thấy mặt tủ gỗ lấm tấm đốm trắng, tranh sơn mài mốc khung, áo lụa đốm nâu, dù trước khi cất mọi thứ trông đều khô sạch.

Điều này không có nghĩa là ni lông luôn có hại. Trong vài giờ vận chuyển dưới trời mưa, một lớp ni lông ngoài cùng giúp đồ không bị ướt. Vấn đề là để ni lông nằm lại đó nhiều ngày, nhiều tuần. Nguyên tắc dễ nhớ: ni lông để che mưa, không phải để cất giữ.

Gói đồ theo từng chất liệu

Mỗi chất liệu cần cách gói riêng. Bảng dưới gợi ý vật liệu nên dùng và những điều cần tránh khi cất dài ngày hoặc chuyển nhà.

Chất liệuNên gói bằngTránh
Đồ gỗ lớnChăn chuyển nhà, vải bông dày, bìa các-tông bọc góc cạnhMàng co quấn sát mặt gỗ để nhiều ngày; băng keo dán thẳng lên mặt sơn, mặt dầu
Tranh, khay, hộp sơn màiGiấy mềm không in mực lót mặt, rồi vải bông hoặc mút xốp mỏng, đặt đứngGiấy báo, băng keo chạm mặt sơn; đặt nằm chồng đè lên nhau
Lụa, vải quýCuộn quanh ống có lót giấy không axit, cho vào túi vải bôngTúi hút chân không để lâu, gấp nếp sắc, nhét chung với đồ thường
Trầm, nhangHũ hoặc hộp kín đã khô, kèm gói hút ẩm nhỏĐể chung với đồ có mùi; mở hộp vào ngày nồm
Đồ đồngGiấy không axit hoặc vải bông, rồi hộp nhựa sạch kèm gói hút ẩmGiấy báo, dây chun cao su, hộp ván ép mới
Mây, tre, cóiĐể thoáng, che bụi bằng vải mỏng, chèn giấy giữ dángNén chặt, chồng vật nặng lên, bọc kín ni lông
Gốm, sứ, menGiấy mềm vo nhét lòng, bọc xốp hơi, thùng chắc có chèn kínĐể lỏng trong thùng, xếp đồ nặng lên trên

Trước khi gói, mọi món đều phải sạch và khô hoàn toàn. Bụi, dấu tay, vết thức ăn còn sót lại là nguồn nuôi mốc và côn trùng, đặc biệt khi bị nhốt trong lớp bọc nhiều tuần.

Chuẩn bị đồ quý khi vắng nhà nhiều tuần

Đi công tác dài, về quê ăn Tết, đi chăm người thân, căn nhà đóng cửa đúng vào mùa nồm hay mùa mưa là chuyện nhiều gia đình gặp. Đồ quý cần được chuẩn bị trước khi đi.

  1. Chọn một phòng khô nhất trong nhà làm chỗ gom đồ quý, ưu tiên tầng trên ở nhà nhiều tầng, xa tường ngoài, xa nhà tắm, bếp, mái tôn.
  2. Làm sạch, lau khô, chụp ảnh từng món trước khi gói. Ảnh vừa là danh mục vừa là căn cứ so sánh khi về.
  3. Gói theo chất liệu như bảng trên. Kê đồ lên kệ hoặc pallet gỗ khô, không đặt trực tiếp trên sàn tầng trệt, nhất là ở vùng hay ngập khi mưa lớn.
  4. Không xếp đồ sát tường; chừa khoảng trống cho không khí lưu thông giữa các món.
  5. Rút phích các thiết bị không cần thiết. Nếu muốn để máy hút ẩm chạy khi vắng nhà, chỉ làm khi hệ thống điện an toàn, có ống xả nước liên tục ra chỗ thoát, và có người thân ghé kiểm tra.
  6. Nhờ một người tin cậy ghé nhà định kỳ: mở cửa thông gió vào ngày khô ráo, đóng cửa vào ngày nồm, xem có chỗ dột, thấm, mùi lạ không.
  7. Đặt một ẩm kế có lưu giá trị cao nhất, thấp nhất trong phòng cất đồ. Khi về, nhìn số là biết căn phòng đã trải qua những gì.

Đừng đóng kín toàn bộ cửa nhiều tháng liền mà không ai ghé: căn nhà không được thông gió lần nào trong cả mùa nồm thường ẩm hơn hẳn căn nhà được mở cửa vài lần vào những ngày hanh.

Ngày chuyển nhà trời mưa: những việc nên làm cho đồ quý

Xếp đồ quý lên xe sau cùng và dỡ xuống đầu tiên. Đồ quý ít phải chờ ngoài trời, ít bị dịch chuyển, ít bị đè. Ghi chú rõ trên thùng hoặc lớp bọc để người khuân vác biết món nào cần nhẹ tay, món nào phải đặt đứng.

Xe phải có mui hoặc bạt kín. Hỏi trước bên chuyển nhà về xe có mui, có bạt che. Đồ gỗ lớn bọc chăn vẫn có thể ngấm nước nếu xe mở và trời mưa kéo dài.

Ni lông chỉ là lớp ngoài cùng, chỉ trong ngày. Phủ thêm ni lông ngoài lớp chăn, lớp vải khi trời mưa, nhưng tháo ngay khi đồ đã vào nhà mới. Không để đồ nằm trong ni lông qua đêm.

Không để đồ quý chờ ở sân, hành lang ẩm. Lối đi chung, hầm gửi xe, sân lát gạch trong ngày mưa là nơi ẩm nhất. Chuẩn bị trước một phòng khô ở nhà mới để đưa đồ quý vào thẳng.

Kiểm tra ngay khi dỡ. Mở lớp ngoài, xem có chỗ ướt không. Nếu có, lau khô ngay và để món đó ở chỗ thoáng; đừng cất đồ ướt vào tủ hay để nguyên lớp bọc ẩm.

Nhà mới, nhà vừa sửa: tường còn ẩm và đồ quý cần thời gian làm quen

Tường mới trát, mới sơn, nền mới láng vẫn còn chứa nhiều nước trong vài tuần đến vài tháng đầu, tuỳ độ dày và thời tiết. Vữa xi măng mới còn có tính kiềm. Đặt tủ gỗ, tranh sơn mài, kệ sách áp sát những bức tường này trong mùa nồm là đặt chúng cạnh một nguồn ẩm liên tục. Mặt sau tủ mốc, khung tranh thâm, vải lót mốc là chuyện hay gặp ở nhà mới.

Trong thời gian đầu, để đồ quý cách tường mới một khoảng thoáng, kê khỏi nền, và ưu tiên đặt ở bức tường cũ hoặc tường ngăn đã khô nếu nhà vừa sửa một phần. Cho căn nhà thông gió vào những ngày khô ráo và dùng máy hút ẩm vào những ngày nồm để tường khô nhanh hơn. Theo dõi ẩm kế: khi độ ẩm trong phòng đã ổn định ở khoảng giữa, đồ quý mới nên được đặt vào chỗ cố định.

Đồ gỗ, sơn mài, mây tre chuyển từ nhà cũ sang nhà mới có khí hậu khác, chẳng hạn từ nhà phố ẩm thấp lên căn hộ cao tầng chạy điều hoà nhiều, cũng cần vài tuần chuyển tiếp. Đừng bật điều hoà chạy gắt ngay ngày đầu, và đừng đặt những món nhạy cảm nhất dưới miệng gió. Một vài tuần chậm rãi lúc đầu đổi lấy nhiều năm đồ không nứt, không mốc.

Mở đồ ra sau thời gian cất: kiểm tra theo từng chất liệu

Chọn đúng ngày để mở. Đợi một ngày khô ráo, mở cửa phòng cho thông gió trước, nhìn ẩm kế, rồi mới tháo lớp bọc. Mở đồ giữa ngày nồm là để hơi ẩm ngoài trời đọng ngay lên mặt đồ vừa được gỡ ra.

Đồ gỗ: nhìn mặt sau, chân và ngăn kéo. Tìm đốm mốc trắng, vệt thâm, bột mọt mới, khe nứt hay cánh tủ kẹt. Mốc nhẹ thì phủi khô, lau bằng khăn hơi ẩm vắt kiệt rồi lau khô, để thoáng. Thấy bột mọt thì lót giấy sẫm màu theo dõi.

Sơn mài: soi nghiêng dưới ánh sáng. Nhìn xiên để phát hiện chỗ phồng, vết nứt chân chim mới, mảnh khảm lỏng. Gõ thật nhẹ bằng đầu ngón tay ở chỗ nghi ngờ; tiếng rỗng là dấu hiệu lớp sơn đã tách, nên hỏi thợ.

Lụa, vải quý: trải ra và ngửi. Mùi ẩm, đốm nâu, vệt vàng ở nếp gấp, lỗ thủng nhỏ là những thứ cần xem. Món có dấu hiệu côn trùng thì tách riêng ngay, xử lý trước khi cất lại.

Trầm và nhang: mở hũ, nhìn và ngửi. Thấy sợi tơ trắng hay mùi hắc là mốc; khúc trầm thì phủi và hong râm, nhang và nụ mốc thì bỏ.

Đồ đồng: nhìn đốm và vệt mới. Xỉn đều là bình thường. Đốm xanh dạng bột ẩm hay lan nhanh thì để riêng ở chỗ khô và hỏi người có chuyên môn.

So với ảnh đã chụp trước khi cất. Ảnh giúp bạn phân biệt hư hại mới với vết cũ, và là căn cứ nếu cần trao đổi với kho gửi đồ hay bên chuyển nhà.

Gửi đồ quý ở kho hay nhà người thân: hỏi gì trước

Khi chưa có chỗ ở mới, nhiều người gửi đồ ở kho gửi đồ cá nhân hoặc nhà người quen. Trước khi gửi đồ chất liệu quý, nên hỏi rõ những điều sau.

  • Kho có kiểm soát độ ẩm, nhiệt độ hay chỉ là kho khô thông thường? Có ghi nhận số đo không?
  • Kho ở tầng trệt hay tầng cao, từng bị ngập hay dột chưa, có mái tôn hấp nóng không?
  • Kho có biện pháp kiểm soát côn trùng, chuột không, và có xông hoá chất định kỳ gần khu vực đồ của bạn không?
  • Bạn có được vào kiểm tra đồ định kỳ không, giờ giấc thế nào?
  • Quy định bồi thường khi đồ hư hại do ẩm, mốc, côn trùng ra sao? Đọc kỹ điều khoản và giữ bản hợp đồng.
  • Nếu gửi nhà người thân, chọn phòng ít dùng nhưng khô ráo, nhờ họ không xếp đồ khác đè lên, và hẹn lịch bạn ghé kiểm tra.
  • Dù gửi ở đâu, lập danh mục kèm ảnh từng món, giữ một bản cho mình và một bản cho bên nhận giữ.

Câu hỏi thường gặp

Có nên dùng màng co quấn kín tủ gỗ khi chuyển nhà không?

Có thể dùng màng co quấn ngoài lớp chăn hoặc bìa để che mưa và giữ cánh tủ trong lúc vận chuyển, nhưng nên tháo ngay khi tới nơi. Không quấn màng co sát mặt gỗ và để nhiều ngày, vì hơi ẩm bị nhốt sẽ đọng lại gây mốc và có thể làm hỏng lớp hoàn thiện.

Vì sao đồ cất trong túi kín vẫn bị mốc dù lúc cất đã khô?

Đồ tự nhiên luôn chứa một lượng nước cân bằng với không khí lúc gói. Trong túi kín, khi nhiệt độ hạ, hơi nước ngưng thành giọt trên mặt đồ, rồi lặp lại nhiều lần. Bề mặt luôn ẩm nên nấm mốc phát triển. Vật liệu bọc thoáng như vải bông giảm được hiện tượng này.

Đi vắng cả tháng trong mùa nồm có nên để máy hút ẩm chạy không?

Chỉ nên khi hệ thống điện an toàn, máy có ống xả nước liên tục ra chỗ thoát và có người ghé kiểm tra định kỳ. Nếu không, tốt hơn là gom đồ quý vào phòng khô nhất, gói đúng cách và nhờ người thân mở cửa thông gió vào những ngày khô ráo.

Nhà mới xây bao lâu thì đặt đồ gỗ sát tường được?

Không có thời hạn cố định, tuỳ độ dày tường, thời tiết và cách thông gió. Theo dõi ẩm kế trong phòng và quan sát tường; khi độ ẩm phòng ổn định ở khoảng giữa và tường không còn loang ẩm, mới đặt đồ quý sát tường. Trong thời gian đầu, để cách tường một khoảng thoáng.

Tranh sơn mài chuyển nhà nên đặt đứng hay nằm?

Nên đặt đứng, mặt tranh có lớp giấy mềm và lớp đệm, không để tranh nằm chồng lên nhau hay bị đè vật nặng. Không dán băng keo trực tiếp lên mặt sơn và không dùng giấy báo lót mặt tranh.

Gửi đồ quý ở kho gửi đồ có an toàn không?

Tuỳ kho. Hỏi rõ kho có kiểm soát độ ẩm, từng ngập chưa, kiểm soát côn trùng ra sao, có cho vào kiểm tra định kỳ không và điều khoản bồi thường thế nào. Lập danh mục kèm ảnh từng món trước khi gửi.

Cần tư vấn cụ thể cho trường hợp của bạn?

Chúng tôi sẽ liên hệ trong vòng 24 giờ.

Đăng ký tư vấn ngay

Bài viết liên quan

Bạn cần hỗ trợ thêm?

Để lại thông tin, chúng tôi sẽ liên hệ trong 24 giờ.

hoặc
Gọi ngay 0926 138 138